วันที่ 28 มีนาคม 2569 ณ ห้องประชุมโรงแรมสุนีย์แกรนด์ จังหวัดอุบลราชธานี ได้มีการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ “สนับสนุนเกษตรกรต้นแบบการผลิตอาหารเพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภัยพิบัติ” โดยมีเกษตรกรต้นแบบจำนวน 50 แปลง จากหลากหลายระบบนิเวศในจังหวัดอุบลราชธานี เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้และร่วมออกแบบแนวทางการพัฒนาระบบเกษตรที่สามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศได้อย่างยั่งยืน

การประชุมครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อยกระดับศักยภาพของเกษตรกรในการปรับตัวต่อความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม (Participatory Learning) ที่เปิดโอกาสให้เกษตรกรวิเคราะห์ข้อมูลจากพื้นที่จริงของตนเอง และร่วมกันกำหนดแนวทางการจัดการฟาร์มให้สอดคล้องกับบริบทของแต่ละพื้นที่

ภายในกิจกรรม เกษตรกรได้ใช้เครื่องมือ แผ่นภาพตัดขวาง (Cross-section) เพื่อวิเคราะห์ลักษณะภูมินิเวศของแปลงเกษตร ทั้งพื้นที่โคก พื้นที่ดอนลอนคลื่น พื้นที่ราบ และพื้นที่ลุ่ม ช่วยให้มองเห็นศักยภาพ ข้อจำกัด และโอกาสในการพัฒนาพื้นที่ได้อย่างเป็นระบบ ก่อนนำไปสู่การออกแบบระบบการผลิตที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของตนเอง

นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมยังได้ร่วมกันวิเคราะห์ความเสี่ยงจากภัยพิบัติ อาทิ ภัยแล้ง น้ำท่วม และความผันผวนของสภาพอากาศ พร้อมจัดทำแผนปฏิบัติการเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการรับมือของครัวเรือนและชุมชน ตลอดจนระดมความคิดเห็นเพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับการพัฒนากลไกสนับสนุนเกษตรกรในระดับจังหวัดและระดับประเทศ

การดำเนินงานครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายด้านการสร้างเสริมความเข้มแข็งด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระยะยาวสำหรับพื้นที่ชายฝั่งและพื้นที่เพาะปลูกพืชเศรษฐกิจหลักของประเทศไทย ภายใต้ความร่วมมือระหว่าง องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมนี (GIZ) กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเครือข่ายภาคีในพื้นที่

จากเกษตรกรต้นแบบทั้ง 50 แปลง ได้มีการคัดเลือก พื้นที่นำร่อง (Pilot Sites) จำนวน 4 แปลง เพื่อเป็นพื้นที่ทดลองและพัฒนารูปแบบการผลิตอาหารที่สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้จริง โดยจะเป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับการขยายผลไปสู่เกษตรกรรายอื่นในอนาคต

การขับเคลื่อนครั้งนี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญของจังหวัดอุบลราชธานีในการพัฒนาระบบอาหารที่ยั่งยืน (Sustainable Food System) ผ่านการบูรณาการความร่วมมือระหว่างเกษตรกร ภาคประชาสังคม ภาควิชาการ และหน่วยงานภาครัฐ เพื่อสร้างต้นแบบการปรับตัวเชิงพื้นที่ (Area-based Adaptation) ที่สามารถรับมือกับความท้าทายด้านสภาพภูมิอากาศ ควบคู่ไปกับการสร้างความมั่นคงทางอาหาร รายได้ และคุณภาพชีวิตของเกษตรกรในระยะยาว