เครือข่ายเกษตรอินทรีย์อุบลราชธานี ร่วมเวทีกำหนดทิศทางระบบเกษตรภาคอีสาน ขับเคลื่อนข้อเสนอเชิงนโยบายจากพื้นที่จริง สู่การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

วันที่ 25 เมษายน 2569 เครือข่ายเกษตรอินทรีย์จังหวัดอุบลราชธานี ในฐานะ Pilot Site (แปลงต้นแบบ) เข้าร่วมเวที “การเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบบเกษตรภาคอีสาน (อุบลราชธานี)” ร่วมกับเกษตรกรจากแปลงต้นแบบอีก 16 แห่ง เพื่อร่วมกันวิเคราะห์สถานการณ์ภาคเกษตร และพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายที่สะท้อนความต้องการจากพื้นที่จริง

เวทีดังกล่าวจัดขึ้นภายใต้ความร่วมมือของ Chula Unisearch มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ GIZ และกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างองค์ความรู้และแนวทางการพัฒนาระบบเกษตรที่สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พร้อมยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างยั่งยืน

ตลอดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ผู้เข้าร่วมได้ร่วมกันสำรวจข้อมูลสำคัญของแต่ละแปลง ทั้งด้านแหล่งรายได้และความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือน การใช้ประโยชน์ที่ดิน รูปแบบการผลิต ปฏิทินการเพาะปลูก การเชื่อมโยงสู่ตลาด ความเสี่ยงจากสภาพอากาศ โรคและแมลง ตลอดจนศักยภาพในการปรับตัวของเกษตรกรในแต่ละพื้นที่

จากการระดมความคิดเห็น ได้ข้อเสนอแนวทางสำคัญในการพัฒนาระบบเกษตร ได้แก่ การปรับรูปแบบการจัดการการผลิตให้สอดคล้องกับสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง การสร้างระบบนิเวศฟาร์มที่พึ่งพาตนเองได้มากขึ้น การพัฒนาโมเดลธุรกิจสีเขียว การเชื่อมโยงตลาดอย่างรับผิดชอบ การจัดการตลอดห่วงโซ่อุปทาน การสร้างความเข้มแข็งของเครือข่ายเกษตรกร การเพิ่มมูลค่าผลผลิต การใช้ข้อมูลด้านสภาพอากาศและการผลิตเพื่อวางแผนล่วงหน้า รวมถึงการเลือกชนิดและพันธุ์พืชให้เหมาะสมกับศักยภาพของแต่ละพื้นที่

นอกจากนี้ เวทียังสะท้อนแนวคิดการทำเกษตรที่เน้น “ทำน้อย ได้มาก” โดยให้ความสำคัญกับคุณภาพมากกว่าปริมาณ ลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และในบางบริบท การปรับเปลี่ยนอาชีพหรือสร้างรายได้ทางเลือก ก็อาจเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างความมั่นคงให้กับครัวเรือนเกษตรกร

อีกหนึ่งผลลัพธ์สำคัญของเวที คือ การรวบรวมข้อเสนอเชิงนโยบายจากพื้นที่ เพื่อผลักดันการปรับรูปแบบการใช้งบประมาณภาครัฐให้ตอบโจทย์ปัญหาและศักยภาพของแต่ละพื้นที่มากยิ่งขึ้น สนับสนุนกระบวนการทดลองและเรียนรู้ของเกษตรกร เปิดโอกาสให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการออกแบบการพัฒนา และเชื่อมโยงการลงทุนสู่ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม ทั้งด้านความมั่นคงทางอาหาร รายได้ และความยั่งยืนของระบบเกษตร

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป การร่วมกันออกแบบอนาคตของภาคเกษตรตั้งแต่วันนี้ คือก้าวสำคัญที่จะนำไปสู่ระบบเกษตรที่เข้มแข็ง ยืดหยุ่น และสามารถสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับเกษตรกรและชุมชนในระยะยาว